Để mùa hè trở thành khoảng thời gian an toàn cho trẻ em trên không gian số

 

Để mùa hè trở thành khoảng thời gian an toàn cho trẻ em trên không gian số

 

•  

 

 

Mùa hè vốn là khoảng thời gian để trẻ em nghỉ ngơi, vui chơi, khám phá và phát triển kỹ năng ngoài lớp học. Thế nhưng, cùng với sự phổ cập của thiết bị thông minh, kỳ nghỉ của nhiều em đang ngày càng dịch chuyển lên không gian số. Bảo vệ trẻ em trong kỷ nguyên số vì thế không còn là câu chuyện của riêng gia đình, mà là trách nhiệm chung của cả cộng đồng. Đến với Điều muốn nói kỳ này chúng ta hãy cùng gặp gỡ và lắng nghe ý kiến của em Nguyễn Ngọc Phương Linh, lớp 8B, trường THCS Nông Tiến về việc trẻ em đối diện với những nguy cơ nào cũng như cách mà các em ứng xử trên không gian mạng khi nghỉ hè.

Phương Linh khi ở trường luôn là cô học trò chăm ngoan và học giỏi, em luôn nỗ lực trong rèn luyện, tham gia tích cực các hoạt động ngoại khóa trong trường học. Đặc biệt là tại các buổi ngoại khóa về cảnh báo và hướng dẫn kỹ năng phòng, chống lừa đảo trên không gian mạng. Em và các bạn đã được các chú công an hướng dẫn đầy đủ, chi tiết, tham gia giao lưu trả lời câu hỏi trắc nhiệm để từ đó nhớ sâu hơn các biện pháp phòng chống lừa đảo trên không gian mạng.

Theo Phương Linh, hiện nay trên internet có rất nhiều cám dỗ. Ở lứa tuổi của em rất dễ sa vào các hình thức lừa đảo như lừa mua vé xem ca nhạc, các vật dụng của thần tượng; lừa mua quần áo, thiết bị điện tử không nhãn mác, kém chất lượng; lừa tham gia các chương trình làm thêm thu nhập cao trong hè, tham gia các chương trình trúng thưởng… Khi bị dính bẫy lừa đảo những bạn bị lừa sẽ rất sốc, buồn và thường không dám nói với cha mẹ, thầy cô, từ đó dễ dẫn đến những hành động nông nổi, sai lầm.

Những ngày nghỉ hè, không khó để bắt gặp hình ảnh trẻ em dành hàng giờ bên điện thoại, máy tính bảng hoặc máy tính cá nhân. Từ học trực tuyến, xem video giải trí đến trò chơi điện tử và mạng xã hội - ranh giới giữa sử dụng hữu ích và lệ thuộc công nghệ ngày càng mong manh. Tại các buổi ngoại khóa truyền thông về bảo vệ trẻ em trên không gian mạng, nhiều học sinh thừa nhận từng nhận lời mời kết bạn từ người lạ, từng công khai thông tin mang tính riêng tư cá nhân hoặc nhấp vào các đường dẫn nhận quà trong trò chơi trực tuyến. Giải pháp bảo vệ các em không nằm ở việc cấm đoán tuyệt đối mà phải xây dựng cho trẻ “sức đề kháng số”. Đó là khả năng nhận diện rủi ro, bảo mật thông tin cá nhân, từ chối nội dung độc hại, kiểm soát hành vi trực tuyến và biết tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp tình huống bất thường.

Trong dịp hè, tổ chức Đoàn Thanh niên, Hội đồng Đội và các tổ chức xã hội đã phát huy vai trò đồng hành cùng trẻ em thông qua việc mở rộng các không gian sinh hoạt cộng đồng và tăng cơ hội trải nghiệm ngoài môi trường số. Nhiều hoạt động như sinh hoạt hè, câu lạc bộ kỹ năng, đọc sách, thể thao, văn hóa, giáo dục kỹ năng sống được tổ chức tại cơ sở nhằm giúp trẻ hình thành thói quen giao tiếp trực tiếp, rèn luyện thể chất và phát triển kỹ năng xã hội.

Vừa qua, tại trường THCS Phú Lũng xã Bạch Đích, công an xã đã tổ chức buổi tuyên truyền ngoại khóa cho toàn thể học sinh nhà trường. Tại buổi tuyên truyền, các cán bộ, chiến sĩ công an xã đã mang đến những kiến thức vô cùng thực tế và thiết thực. Tổ Cảnh sát Phòng, chống tội phạm tuyên truyền về các nội dung như cảnh báo và hướng dẫn kỹ năng phòng, chống lừa đảo trên không gian mạng trước các thủ đoạn tinh vi của tội phạm sử dụng công nghệ cao; tuyên truyền, giáo dục về tác hại và các biện pháp phòng, chống ma túy, giúp các em nâng cao tinh thần cảnh giác, “nói không với ma túy”… Buổi tuyên truyền đã thu hút 365 học sinh tham dự, chăm chú lắng nghe từng nội dung được chia sẻ. Các em vô cùng nhiệt tình tham gia phần giao lưu, tự tin trả lời các câu hỏi tình huống thực tế. Công an xã Bạch Đích hướng đến mục tiêu những kiến thức ngày hôm nay sẽ là hành trang vững chắc để các em tự bảo vệ bản thân và bạn bè xung quanh.

Hưởng ứng Tháng hành động vì trẻ em năm 2026, Thư viện tỉnh Tuyên Quang tổ chức phục vụ sách, xe thư viện lưu động đa phương tiện và tư liệu số dành cho thanh thiếu nhi trên địa bàn tỉnh. Tại chương trình, hơn 700 bản sách thuộc nhiều lĩnh vực như truyện cổ tích, truyện lịch sử, khoa học, kỹ năng sống, khám phá thế giới... đã mang đến cho các em những trải nghiệm đọc bổ ích, góp phần bồi đắp tri thức, nuôi dưỡng tâm hồn và khơi dậy niềm đam mê học tập. Xe thư viện lưu động đa phương tiện cùng kho tư liệu số với hơn 500 tài liệu dành cho thiếu nhi đã tạo nên không gian học tập hiện đại, hấp dẫn.

Thông qua mã QR và các thiết bị số, các em có thể dễ dàng tiếp cận nguồn tài nguyên học tập phong phú mọi lúc, mọi nơi. Hoạt động không chỉ góp phần tạo sân chơi lành mạnh, bổ ích trong dịp hè mà còn lan tỏa văn hóa đọc, khuyến khích tinh thần tự học, tự khám phá trong thanh thiếu nhi; đồng thời thể hiện sự quan tâm sâu sắc của các cấp, các ngành đối với công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em.

Theo các chuyên gia về giáo dục, trẻ em là nhóm đối tượng dễ bị tổn thương trước các hành vi lừa đảo, dụ dỗ, xâm hại hoặc tiếp cận các thông tin sai lệch, phản cảm. Nhiều em chưa được trang bị đầy đủ kỹ năng nhận biết và xử lý các tình huống phát sinh trên môi trường số. Gia đình cần dành nhiều thời gian trò chuyện, cùng con thiết lập quy tắc sử dụng thiết bị thay vì chỉ kiểm soát thời lượng. Đoàn thể và cộng đồng cần tạo thêm những sân chơi thực tế để trẻ có cơ hội kết nối ngoài màn hình. Các nền tảng công nghệ cần nâng cao trách nhiệm trong việc bảo vệ người dùng nhỏ tuổi.

Đặc biệt, mỗi trẻ em cần được trao năng lực để tự bảo vệ mình. Bởi mục tiêu của giáo dục trong kỷ nguyên số không phải đưa trẻ ra khỏi không gian mạng mà là giúp các em đủ hiểu biết, bản lĩnh và trách nhiệm để bước vào thế giới số một cách an toàn.

Với sự vào cuộc của chính quyền, nhà trường, gia đình và toàn xã hội cùng chung tay hành động, trẻ em sẽ được trang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng để tự bảo vệ mình, phát huy khả năng sáng tạo và phát triển toàn diện trên môi trường số. Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng thế hệ công dân số tự tin, bản lĩnh, có năng lực tự bảo vệ mình trên môi trường mạng.

Theo TQĐT